Τρίτη 2 Ιανουαρίου 2024

Ανθηρός, ο ελληνικής καταγωγής Πάπας της Ρώμης (? - 3 Ιανουαρίου 236)

Πέθανε ο ελληνικής καταγωγής Πάπας της Ρώμης, άγιος Ανθηρός ή Αντέρως, 3 Ιανουαρίου 236


Πάπας (Λατινικά: papa «πατέρας») χρησιμοποιείται σε διάφορες εκκλησίες για τους υψηλούς πνευματικούς ηγέτες τους (τον τίτλο αυτό φέρει και ο «Πατριάρχης και Πάπας Αλεξανδρείας» της Ορθόδοξης Εκκλησίας), αυτός ο τίτλος έχει επικρατήσει να αναφέρεται ειδικά στην κεφαλή της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Ο ίδιος ο τίτλος έχει χρησιμοποιηθεί επίσημα από την κεφαλή της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας από τη θητεία του Πάπα Σιρίκιου.
Ο Πάπας Ανθηρός (Papa Antero, ... - 3 Ιανουαρίου 236) ήταν Πάπας από τις 21 Νοεμβρίου του 235 έως τον θάνατό του το 236. Σύμφωνα με τον κατάλογο των Παπών της Αγίας Έδρας, διαδέχθηκε τον πάπα Ποντιανό, που εκτοπίστηκε από τη Ρώμη μαζί με τον αντιπάπα Ιππόλυτο της Ρώμης στη Σαρδηνία.

Υπάρχει η άποψη ότι μαρτύρησε στη φυλακή κατά τη διάρκεια των διωγμών του αυτοκράτορα Μαξιμίνου του Θράκα, αλλά υφίστανται ελάχιστες μαρτυρίες για αυτό, και το πιθανότερο είναι ότι πέθανε ειρηνικά κατά τη διάρκεια εκείνων των διωγμών. Τάφηκε στην παπική κρύπτη του κοιμητηρίου του πάπα Καλλίστου Α΄ στη Ρώμη και αργότερα αγιοποιήθηκε.

Ο Αντέρως, που έγινε πάπας για ένα μήνα και δέκα ημέρες, θεωρείται ελληνικής καταγωγής. Το δυτικοποιημένο όνομά του Ανθηρός θεωρείται ότι προήλθε μετά από μικρή παραμόρφωση, όπως υποστηρίζει ο Λιστενμπερζέ, του ακραιφνώς ελληνικού Αντέρως, προς "ωραιοποίηση" για να μη θυμίζει περίοδο ειδωλολατρίας, που όμως θα μπορούσε να υποδεικνύει ότι ήταν απελεύθερος.

Κατά τους Λατίνους συγγραφείς ο Αντέρως φέρεται να κατάγεται από την Ελλάδα, ενώ κατ΄ άλλους από την Μεγάλη Ελλάδα ως γιος κάποιου Ρωμύλου. Αν και θεωρείται ότι μαρτύρησε στη φυλακή χωρίς όμως να υφίστανται ιστορικά στοιχεία περί αυτού, αντίθετα υπάρχουν στοιχεία της περιόδου που κατείχε την Αγία Έδρα. Ο τάφος του ανευρέθηκε το 1854 και φέρει ελληνική επιγραφή "Αντέρως επι..", που ερμηνεύεται ως "Αντέρως επίσκοπος".

Σύμφωνα με το δυτικό εορτολόγιο ο Άγιος Ανθηρός εορτάζεται στις 3 Ιανουαρίου.